Procesy uogólniania

Posted in Uncategorized  by admin
July 12th, 2016

Procesy uogólniania służą do zdobycia orientacji poznawczej wśród otaczającej nas różnorodności przedmiotów i zjawisk. Chociaż są to wyniki aktywności naszego umysłu, to jednak cała treść poznania dociera do naszego umysłu ze świata zewnętrznego poprzez zmysły. W XVII wieku mawiano: nihil est in intellectu quod non prius fuerit in sensu. Abstrakcja nie jest jednak jedynym sposobem poznawczego porządkowania materiału poznawczego. Aby ogarnąć całą grupę przedmiotów czy zjawisk podobnych do siebie, możemy, zamiast tworzyć pojęcia drogą abstrakcji, uznać jeden z przedmiotów lub jedno ze zjawisk danej grupy za typ. Typ taki nie traci swoich indywidualnych, przypadkowych, nieistotnych cech. nadaje się jednakże do reprezentowania wszystkich przedmiotów lub zjawisk podobnych, których istotne dla danej grupy cechy w sobie jednoczy. W tworzeniu typów lub obrazów typowych dokonujemy również uogólnienia. Typ znamy jako wyobrażenie spostrzegawcze przedmiotu, natomiast pojęcie jest myślą o przedmiocie. Pojęcie różni się więc od wyobrażenia spostrzegawczego, jakim jest typ, swym bardziej uogólnionym, oderwanym. i niepoglądowym charakterem . Pojęcie pojęciu nie jest równe. Różnice między pojęciami zależą od stopnia abstrakcji.Gdy abstrahujemy od niewielu tylko cech, tak że treść pojęcia jest bardzo bogata, lecz za to zakres bardzo niewielki, to pojęcie takie niedużo traci na poglądowości. Pojęcie pioruna jest tak jeszcze żywo związane z poszczególnymi wyobrażeniami pioruna, nawet jeżeli wzbogacić to pojęcie o cechy naukowe zaczerpnięte z fizyki, że niełatwo nam wyzbyć się licznych wyobrażeń konkretnych nasuwających się przy rozważaniu istoty tego pojęcia. W miarę jak postępujemy w procesie abstrakcji, a więc jak rozszerzymy uogólnienie, zubożając treść przez usuwanie coraz to dalszych cech, wyzbywamy się coraz bardziej tych towarzyszących procesowi abstrakcji wyobrażeń. Weźmy dla przykładu taki postęp abstrakcji: piorun – elektryczność – zjawisko fizyczne – zjawisko przyrodnicze – zjawisko materialne – byt. [hasła pokrewne:  korekcja wzroku, pieczenie w miejscach intymnych, oczyszczanie organizmu ]

Comments are closed.